3C

UMB · PBA · Việt Nam

Luật & thể thức thi đấu

Luật carom 3 băng bằng lời dễ hiểu, sơ đồ bàn vẽ bằng máy, thể thức từng giải và khác biệt UMB – PBA – Việt Nam.

1. Bàn, bi và nút số

Bàn 3 băng 284 × 142 cm1234567

Bàn chuẩn 284 × 142 cm

Mặt chơi hình chữ nhật tỉ lệ 2:1, không lỗ. Băng dài có 8 ô nút số, băng ngắn 4 ô. Nút số là «thước» của mọi hệ tính đường bi — người chơi gọi tắt là «nút». Bàn thi đấu được sưởi để bi lăn đều.

Ba bi: trắng, vàng, đỏ

Hai bi cái (trắng và vàng, mỗi người một bi) và một bi đỏ. Đường kính 61,5 mm. Bi của đối thủ và bi đỏ là hai «bi mục tiêu» của bạn trong lượt cơ.

2. Cách ghi điểm

Ba băng trước khi chạm bi thứ hai1234567503020

Ba băng trước bi thứ hai

Một điểm khi bi cái chạm bi mục tiêu thứ nhất, rồi chạm ít nhất ba lần băng, rồi mới chạm bi mục tiêu thứ hai. Thứ tự chạm bi và băng có thể xen kẽ, miễn đủ ba băng trước bi cuối. Ghi điểm thì đánh tiếp.

Cúp băng (đường tự nhiên)

Băng trước cũng được

Bi cái có thể chạm băng trước khi chạm bi thứ nhất (xổ băng). Chỉ cần tổng số lần chạm băng trước bi cuối ≥ 3. Chạm cùng một băng nhiều lần vẫn tính từng lần.

Chạm bi thứ hai trước khi đủ ba băng — không điểm✕

Không điểm: thiếu băng

Chạm bi thứ hai khi chưa đủ ba băng → không điểm, mất lượt. Trượt bi, bi bay khỏi bàn, chạm bi bằng tay hay đầu cơ sai cách cũng mất lượt. Không trừ điểm, không đặt lại bi (trừ bi bay).

3. Khai cuộc và lượt cơ

Vị trí khai cuộc

Vị trí khai cuộc

Bi đỏ ở chấm đầu bàn, bi cái của người đi trước ở chấm đối diện, bi còn lại cạnh đó. Người đi trước chọn bằng «đánh so băng»: hai bi cùng đánh về băng đầu, bi dừng gần băng dưới hơn được chọn đi hay nhường.

Lượt cơ và séc

Mỗi lượt cơ, bạn đánh tới khi không ghi điểm. Chuỗi điểm liên tiếp trong một lượt là «séc». Trung bình = điểm ÷ lượt cơ — số đo trình độ quan trọng nhất (2,000 là đẳng cấp thế giới).

Lượt về (equalizing)

Nếu người đi trước chạm mốc điểm trước, người đi sau được đánh một lượt về từ vị trí khai cuộc để có cơ hội hoà. Hoà → đấu thêm theo thể thức giải (thường là hiệp phụ ngắn hoặc loạt đánh so băng).

4. Lỗi và xử lý

Bi bay khỏi bàn

Bi rời mặt bàn → mất lượt. Chỉ bi bay được đặt lại: bi đỏ về chấm đầu, bi cái của người đánh về chấm giữa, bi kia về chấm đối diện; chấm bị chiếm thì dùng chấm tiếp theo.

Bi dính (frozen)

Bi cái chạm sát bi khác: bạn có thể đánh ra xa hoặc yêu cầu đặt lại cả ba bi về vị trí khai cuộc. Bi dính băng không coi là một lần chạm băng khi vừa rời đi.

Đồng hồ 40 giây

Giải UMB dùng đồng hồ 40 giây mỗi cú; mỗi người có 2 lần gia hạn 40 giây một trận. Hết giờ → mất lượt. Áo khoác hay cú đánh «nhảy» qua bi đều bị cấm.

5. Thể thức thi đấu

Đua tới điểm (UMB)

World Cup: vòng loại 30 điểm, vòng chính 40 điểm, một ván. Giải VĐTG 40 điểm, chung kết 50. Luôn có lượt về. Thắng = chạm mốc trước và đối thủ không hoà ở lượt về.

Đánh séc (PBA)

PBA đánh theo séc 15 điểm (séc quyết định 11), thường thắng 3 hoặc 4 séc. Không lượt về. Đồng hồ 40 giây, bank shot (băng trước) được 2 điểm — điểm khác biệt lớn nhất với UMB.

Vòng bảng rồi loại trực tiếp

World Cup: 3 vòng loại (PPPQ → PQ), vòng bảng 16 bảng × 3 người, 2 người đầu bảng vào nhánh 32 → 16 → tứ kết → bán kết → chung kết. Nhánh loại trực tiếp hiện trên trang giải khi có cặp đấu.

Thể thức đang dùng

Luật thi đấu là dữ liệu: mỗi giải gắn một thể thức, trang giải tự hiện.

Thể thứcKiểuĐiểmSécĐiểm/sécLượt vềBăng trướcGiây
HBSF Tour · 30 điểmĐua điểm30Có1
LPBA · 3 set thắng 2 · 11 điểmĐánh séc311 / 11Không2
LPBA · 5 set thắng 3 · 11 điểm · set quyết 9Đánh séc511 / 9Không2
LPBA chung kết · 7 set thắng 4 · 11 điểm · set quyết 9Đánh séc711 / 9Không2
LPBA · 3 set thắng 2 · 11 điểm/setĐánh séc311 / 9Không2
PBA · 3 set thắng 2 · 15 điểmĐánh séc315 / 15Không2
PBA · 5 set thắng 3 · set quyết 11Đánh séc515 / 11Không2
PBA chung kết · 7 set thắng 4 · set quyết 11Đánh séc715 / 11Không2
PBA bán kết · 5 set thắng 3 · set quyết 11Đánh séc515 / 11Không2
PBA Tour · 3 set thắng 2 · 15 điểm/setĐánh séc315 / 15Không2
UMB vòng loại · 30 điểmĐua điểm30Có1
UMB Giải VĐTG · 40 điểmĐua điểm40Có1
UMB World Cup · vòng bảng · 40 điểmĐua điểm40Có1
UMB World Cup · loại trực tiếp · 40 điểmĐua điểm40Có1
UMB World Cup · loại trực tiếp · 50 điểmĐua điểm50Có1
VBSF · 35 điểmĐua điểm35Có1
30 điểmĐua điểm30Có1
40 điểmĐua điểm40Có1
Chung kết 50 điểmĐua điểm50Có1